สารภาพมาเถอะครับว่า เวลาเห็นตารางงบกำไรขาดทุน (Income Statement) ใน Excel ที่มีบรรทัดยิบย่อยเป็นร้อยๆ บรรทัด อาการ "ตาลาย" มันกำเริบทุกที ตัวเลขมันเยอะไปหมดจนไม่รู้จะโฟกัสตรงไหน จะดูว่ากำไรหายไปไหนก็ต้องกวาดสายตาบวกลบในหัวจนปวดขมับ
แต่วันนี้ผมจะพาไปรู้จักกับพระเอกขี่ม้าขาวที่จะมาช่วยกู้สถานการณ์ความน่าเบื่อนี้ มันคือ "Sankey Chart" ครับ
Sankey Chart คืออะไร? ถ้าจะอธิบายแบบกำปั้นทุบดิน มันคือกราฟที่หน้าตาเหมือน "แม่น้ำสายใหญ่" ที่ไหลแยกเป็น "ลำธารสายเล็กๆ" ครับ
ในบริบทของการเงิน:
ในบริบทของการเงิน:
- ต้นน้ำ (ฝั่งซ้ายสุด): คือ "รายได้รวม" (Revenue) ก้อนมหึมาของคุณ
- กลางน้ำ: คือจุดที่เงินเริ่มถูกเฉือนออกไป เป็นต้นทุนขาย (COGS) บ้าง ค่าการตลาดบ้าง ค่าเช่าออฟฟิศบ้าง เส้นกราฟจะแตกแขนงออกไปตามสัดส่วนความใหญ่ของค่าใช้จ่ายนั้นๆ ยิ่งจ่ายเยอะ ท่อก็ยิ่งใหญ่
- ปลายน้ำ (ฝั่งขวาสุด): คือสิ่งที่เหลืออยู่จริงๆ นั่นคือ "กำไรสุทธิ" (Net Profit) หรือถ้าโชคร้ายหน่อยก็อาจจะเป็นแค่หยดน้ำเล็กๆ (หรือหายไปเลยถ้าขาดทุน!)
ทำไมมันถึงเท่นัก? ความเจ๋งของ Sankey คือมันทำให้เรื่องเงินกลายเป็นเรื่องของ "Flow" ครับ แทนที่จะเห็นแค่ตัวเลข 1,000,000 บาท คุณจะเห็น "ความหนา" ของเส้นกราฟที่พุ่งออกไปทันที สมมติคุณเห็นท่อ "ค่าโฆษณา" มันใหญ่เบ้อเริ่มเทิ่มจนเกือบเท่ารายได้ คุณจะร้อง "เฮ้ย!" ขึ้นมาทันทีโดยไม่ต้องกดเครื่องคิดเลขหาเปอร์เซ็นต์เลยด้วยซ้ำ มันคือเครื่องมือที่เอาไว้ "ประจานความฟุ่มเฟือย" หรือ "โชว์โครงสร้างธุรกิจ" ได้ดีที่สุดในสามโลก เหมาะมากที่จะเอาไปฉายขึ้นจอโปรเจกเตอร์ให้ทีมงานดูแล้วตาสว่างพร้อมกัน
✋ เดี๋ยวอวยเยอะไป... มาฟังข้อเสียกันบ้าง (อ่านตรงนี้ให้ดีครับ)
✋ เดี๋ยวอวยเยอะไป... มาฟังข้อเสียกันบ้าง (อ่านตรงนี้ให้ดีครับ)
ถึงผมจะเชียร์ Sankey แค่ไหน แต่ด้วยความที่คุณไม่ชอบอะไรมั่วๆ ผมต้องเตือนคุณด้วยความหวังดีว่า "อย่าหาทำ" ใน 2 กรณีนี้ครับ:
- อย่าใช้ดู "แนวโน้ม" (Trend): Sankey มันเหมือนการถ่ายรูป Selfie คือเห็นแค่ "ณ ตอนนี้" เท่านั้น มันบอกไม่ได้เลยว่าเดือนที่แล้วคุณรวยกว่านี้ไหม หรือเดือนหน้าจะเจ๊งหรือเปล่า ถ้าอยากดูแนวโน้ม กลับไปใช้กราฟแท่งหรือกราฟเส้น (Line Chart) เถอะครับ อย่าฝืน
- ระวัง "เส้นสปาเก็ตตี้": ถ้าบัญชีของคุณลงรายละเอียดลึกเกินไป เช่น ค่ากาแฟ, ค่าทิชชู่, ค่าแม็กเย็บกระดาษ แล้วคุณโยนทุกอย่างลงไปใน Sankey กราฟสวยๆ ของคุณจะกลายเป็น "ก้อนไหมพรมพันกัน" ที่ดูไม่รู้เรื่องทันที
สรุป: อยากเห็นของจริงต้องทำไง?
อ่านมาถึงตรงนี้ ถ้าใครเริ่มคันไม้คันมืออยากเห็นงบการเงินของตัวเองกลายร่างเป็น Sankey Chart สวยๆ เพื่อดูว่าเงินรั่วไปทางไหนบ้าง แต่ไม่อยากมานั่งงม Excel หรือเขียนโค้ดให้ปวดหัว...
ขอเชิญวาร์ปไปที่ projectos.dev ได้เลยครับ
เราเตรียมเครื่องมือที่ทำให้คุณเห็นภาพ "ไส้ใน" ของธุรกิจได้ชัดแบบไม่ต้องเดา จัดการเรื่องรกๆ ให้เป็นเรื่องง่าย (ขายของกันดื้อๆ แบบนี้แหละ)